Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số 2025 và Nghị định 168/2026 chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều chính sách mới nhằm khuyến khích sinh con và nâng cao chất lượng dân số. Đáng chú ý, người lao động sinh con sẽ được tăng thời gian nghỉ, bổ sung nhiều khoản hỗ trợ và nâng mức trợ cấp nhờ điều chỉnh lương cơ sở.
Lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc
Theo quy định mới, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 7 tháng, nhiều hơn 1 tháng so với trước đây. Trong khi đó, lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc, gấp đôi mức hiện hành.
Các chuyên gia cho rằng việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản giúp người mẹ có thêm thời gian phục hồi sức khỏe, giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh, đồng thời tạo điều kiện chăm sóc trẻ tốt hơn trong những tháng đầu đời. Việc kéo dài thời gian nuôi con bằng sữa mẹ cũng góp phần nâng cao sức khỏe và sự phát triển của trẻ.
Để được hưởng chế độ nghỉ thai sản 7 tháng, ngoài hồ sơ theo quy định của Luật BHXH, lao động nữ cần bổ sung mẫu 14-HSB và tự chịu trách nhiệm về nội dung kê khai. Mức trợ cấp thai sản vẫn được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ sinh, nhưng thời gian hưởng sẽ kéo dài thành 7 tháng.
Ngoài ra, từ ngày 1/7/2026, phụ nữ thuộc dân tộc thiểu số rất ít người, phụ nữ sinh sống tại địa phương có mức sinh dưới mức thay thế và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi còn được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng khi sinh con.
Mở rộng hỗ trợ sàng lọc trước sinh cho tất cả phụ nữ và trẻ sơ sinh từ năm 2027
Luật mới cũng bổ sung chính sách hỗ trợ khám và sàng lọc nhằm phát hiện sớm các bệnh bẩm sinh.
Đối với phụ nữ mang thai, Nhà nước hỗ trợ sàng lọc 4 bệnh gồm: hội chứng Down, Edwards, Patau và bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia).
Đối với trẻ sơ sinh, chương trình hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh gồm: suy giáp bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và dị tật tim bẩm sinh.
Giai đoạn từ 1/7 đến 31/12/2026, chính sách áp dụng trước cho hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội và người dân vùng đặc biệt khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo. Từ 1/1/2027, phạm vi hỗ trợ sẽ mở rộng cho tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.
Mức hỗ trợ tối đa là 900.000 đồng đối với sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng đối với sàng lọc sơ sinh.
Trợ cấp sinh con và dưỡng sức đều tăng
Cùng thời điểm này, mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng, kéo theo nhiều khoản trợ cấp BHXH được điều chỉnh.
Theo đó, người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản sẽ nhận trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu. Mức trợ cấp tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng cho mỗi con.
Mức hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh cũng tăng từ 702.000 đồng lên 759.000 đồng/ngày. Thời gian nghỉ dưỡng sức vẫn từ 5 đến 10 ngày theo quy định.
Thủ tục hỗ trợ được thực hiện cùng đăng ký khai sin
Theo Nghị định 168/2026, việc xét duyệt và chi trả khoản hỗ trợ đối với phụ nữ thuộc diện được hưởng sẽ được thực hiện dựa trên dữ liệu từ hệ thống đăng ký khai sinh điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID và các cơ sở dữ liệu liên quan.
Nhờ đó, người dân không phải thực hiện nhiều thủ tục riêng, việc hỗ trợ kinh phí sẽ được giải quyết đồng thời với quá trình đăng ký khai sinh cho trẻ.
